تبلیغات
پلاگیوس - کلیسای قبطی(coptic church)
شنبه 25 شهریور 1391

کلیسای قبطی(coptic church)

   نوشته شده توسط: علی هجران    

 

کلیسای قبطی، عنوان کلیسای قدیمی مصر است که در سال 451 میلادی با رد کردن اصول کالسدونی[1] به کلیسای ملی مجزایی با مسیح­شناسی "مونوفیزیتی[2]" تبدیل شد.[3]

این کلیسا را در تقسیم­بندی کلی می­توان جزء کلیساهای ارتدوکس دانست زیرا از لحاظ اعتقادی و نیز شعایر دینی تا حدود زیادی به دیدگاههای کلیسای ارتدوکس نزدیک است.

مردم مصر تا پیش از تسخیر کشورشان توسط

سپاه اسلام که در قرن هفتم میلادی صورت پذیرفت، خودشان و نیز زبانشان را به یونانی Aigyptios می‏نامیدند. از این زمان به بعد بود که کلیسای خویش را کلیسای مصری[4] می‏نامیدند؛ عنوانی که تا قرن نوزدهم و بیستم همچنان معمول بود و از این زمان به بعد، این کلیسا نام خود را به "کلیسای ارتدوکس قبطی"[5] تغییر داد.[6]

 

پیدایش این کلیسا

به طور کلی، شواهد اندکی در مورد مسیحیت مصری در قرنهای اول و دوم وجود دارد. این شواهد شامل برخی از نسخه‏های عهد جدید و نیز نوشته­هایی از آبای کلیساست که نشانگر حضور مسیحیت در قرنهای اول و دوم میلادی در این کشور است اما رشد مسیحیت در این کشور را می­توان مربوط به قرن سوم میلادی دانست؛ رشدی که آزار و اذیت مسیحیان این سامان را نیز به دنبال داشت.

از دیگر سو، گونه­های مختلفی از گنوسی­گری  نیز در این منطقه به زودی افزایش یافت و افکار متفکرانی مانند والنتینوس (حدود 150.م) در توسعه این دیدگاهها نقش بسزایی را ایفا کرد.[7]

به هر حال کلیسای قبطی خود را دنباله­رو "قدیس مرقس"، نویسنده سومین انجیل می­داند.

افتراق این کلیسا از بدنه­ی اصلی مسیحیت در قرن پنجم میلادی رخ داد.[8] در اواسط این قرن بود که شورای کالسدون برپا گردید و در این شورا، پاتریارک وقت اسکندریه به نام "دیوسکوروس[9]" از دیدگاه مونوفیزیتی دفاع کرد و اظهار داشت که دیدگاه وی دیدگاه صحیحی است که قدیس سیریل نیز آن را تعلیم داده است.

در واکنش به این دیدگاه دیوسکوروس، او از مقام خویش عزل گردید و تبعید شد و در تبعید نیز از دنیا رفت. امروزه مسیحیان قبطی از وی به عنوان "شهید راه حقیقت" یاد می­کنند.[10]

از این زمان به بعد بود که این کلیسا به تبعیت از دیوسکوروس و به واسطه دیدگاه خاص خود در باب مسیح­شناسی، راه خود را از کلیسای رم و همچنین کلیسای قسطنطنیه جدا کرد؛ دیدگاههایی که تا به امروز در این کلیسا حاکم است.[11]

این کلیسا با ظهور اسلام، قدرت خویش را از دست داد و بسیاری از مسیحیان این سامان به اسلام گرویدند و تعداد پیروان این فرقه رو به کاهش نهاد.

 

گستره­ی کلیسای قبطی و تعداد پیروان

افزون بر کشور مصر، این کلیسا در کشورهای دیگری نیز دارای پیروان می­باشد. کلیسای ارتدوکس قبطی در اورشلیم و نیز سودان دارای پیروانی است. گروه نسبتا بزرگی از مسیحیان قبطی در استرالیا وجود دارد همچنان که در ایالات متحده آمریکا نیز آنها دارای کلیسا هستند. کلیساهای ارمنی و یعقوبی سوریه نیز مربوط به کلیسای ارتدوکس قبطی شمرده می­شوند.

از دیگر کلیساهایی که آن را می­توان جزء مسیحیت قبطی به شمار آورد، کلیسای اتیوپی است.[12] اتیوپی در قرن چهارم میلادی به آیین مسیحی گروید و اولین اسقف آن، فرومنتیوس[13] توسط آتاناسیوس که در آن زمان، پاتریارک اسکندریه بود منصوب گردید. از آن پس، کلیسای اتیوپی، تحت قلمروی کلیسای قبطی مصر درآمد و دیدگاههای الهیاتی این کلیسا را اخذ کرد.[14] البته این کلیسا تنها در باب عقاید مسیح­شناسانه پیرو کلیسای قبطی است اما از سال 1959 استقلال خود را از این کلیسا اعلام کرده است و کلیسای پاتریارکی مستقل و خودگردان اتیوپی را تأسیس کرده است.[15]

تعداد مسیحیان قبطی ارتدوکس در کشور مصر به سه تا چهار میلیون، نفر می­رسد.[16] امروزه بیش از 9 میلیون قبطی در آفریقا و نیز در حدود یک و نیم میلیون نفر در اروپا، استرالیا و ایالات متحده آمریکا زندگی می­کنند.[17]

 

اصول اعتقادی

این کلیسا سه شورای اول یعنی شوراهای نیقیه، شوری اول قسطنطنیه و شورای افسس را به رسمیت می­شناسد.[18] صرف نظر از دیدگاه مسیح­شناسانه­ی خاص این کلیسا، آنها با ارتدوکس شرقی در موضوعات اعتقادی، هم‏عقیده هستند.[19]

آنها همانند دیگر ارتدوکسها معتقدند که روح­القدس، تنها از پدر صادر شده است (بر خلاف دیدگاه کلیساهای کاتولیک و پروتستان که صدور روح­القدس را از پدر و پسر می­دانند) و بنابر این در اصلی­ترین مسأله­ی الهیاتی و محل اختلاف میان دو کلیسای کاتولیک و ارتدوکس، پیرو عقاید کلیسای ارتدوکس هستند.[20]

اما نکته­ی مهم اعتقادی این کلیسا، همان مسیح­شناسی خاص آن است. مسیحیان قبطی همواره از سوی دیگر کلیساها متهم به پذیرش دیدگاه مونوفیزیتی گردیده­اند به این معنی که آنها معتقدند حضرت عیسی تنها دارای یک طبیعت یعنی طبیعت الهی بوده است.

امروزه الهی­دانان بقطی به شدت این مسأله را رد کرده و اظهار می­دارند که آنها معقدند که عیسی در جنبه الهی خویش همانند جنبه انسانی خویش کامل بوده است  اما این دو طبیعت انسانی و الهی در یک طبیعت متحد گردیده­اند که آن را "طبیعت کلمه متجسد[21]" می­نامند. دیدگاهی که در اعترافنامه ایمانی کلیسای قبطی در انتهای کتاب عبادی قبطیان درج گردیده است.[22]

در بخشی از دعای "انافورا" که منسوب به قدیس باسیل است این چنین آمده است:

«ایمان دارم، ایمان دارم، ایمان دارم. تا آخرین نفس خویش اعتراف می­کنم که این، بدن حیات­بخش یگانه فرزند توست، پروردگار ما، خداوند ما، نجات­دهنده­ی ما عیسی مسیح ... به درستی ایمان دارم که الوهیت او حتی برای یک لحظه و آنی هرگز از انسانیتش جدا نیست». این دعا که در متون عبادی این کلیسا به کار برده می­شود، نشانگر دیدگاه خاص و البته متفاوت آنها از عقاید مونوفیزیتی است.[23]

 

مراسم عبادی و شعایر دینی

امروزه سرودهای دینی به زبان عربی خوانده می­شود. البته کتابهای عبادی آنان به زبان قبطی که گویش خاص اسکندریه است نگاشته می­شود اما در ستونی موازی، این دعاها با خط عربی نیز نگاشته شده است تا اگر افرادی از درک معنی دعاها ناتوان هستند بتوانند مفهوم آن را به درستی دریابند.[24]

در این کلیسا، جشنهای دینی از جایگاه خاصی برخوردار هستند. مسیحیان قبطی، توجه خاصی به حضرت مریم دارند و به همین دلیل، بخش قابل توجهی از عبادات آنان و جشنهای دینی­شان به حضرت مریم اختصاص دارد به طوری که در خلال یک سال مسیحی بیش از 32 جشن به افتخار مریم عذرا برگزار می­شود.[25]

این کلیسا، همانند دیگر کلیساهای ارتدوکس (و نیز کلیسای کاتولیک) هفت شعار را به رسمیت می­شناسد. این شعارها عبارتند از تعمید، تأیید، توبه، ازدواج، عشای ربانی، انتصاب به مقامات روحانی و تدهین.

مراسم تعمید معمولا در خردسالی انجام می­شود. زمان انجام این آیین برای پسران در روز چهلم و برای دختران در هشتادمین روز پس از تولدشان انجام می­شود.

عمل تأیید هم بلافاصله پس از مراسم تعمید انجام می­شود. این عمل با رسم 36 علامت صلیب بر جاهای مختلف بدن توسط روغن تقدیس شده انجام می­پذیرد.

آیین توبه نیز با اعتراف نزد کشیش در کلیسا یا خانه صورت می­پذیرد. بخشایش گناهان معمولا همراه مکلف کردن فرد به انجام عبادت و نماز و گرفتن روزه انجام می­شود.

آیین ازدواج امروزه در دو مرحله انجام می­شود. مراسم نامزدی و مراسم عروسی. طی مراسم نامزدی که در منزل عروس انجام می­شود زن و شوهر متبرک می­شوند و حلقه نامزدی رد و بدل می­شود. و پس از چندی مراسم عروسی انجام می­شود و زن به صورت رسمی به خانه شوهر می­رود.[26]

مراسم تدهین بیمار در گذشته با حضور هفت کشیش انجام می­شد اما امروزه در این مراسم به حضور یک کشیش اکتفا می­شود. در این مراسم شخص از گناهان خویش توبه کرده و با روغن مقدس تدهین می‏شود. این مراسم ممکن است در صورت نیاز تا زمان بهبود بیمار هر روزه انجام شود.

برای شرکت در مراسم عشای ربانی تمام کسانی که می­خواهند حضور داشته باشند می­بایست از دو یا سه روز قبل، از انجام عمل جنسی پرهیز کنند و از نیمه­شب، روزه بگیرند.

در این مراسم، دعاهای مختلفی از جمله بخشهایی از انجیلها، رسالات پولس، رسالات جامع، اعمال رسولان و.. خوانده می­شود.

در مراسم عشای ربانی مردان برای دریافت نان و شراب نزد محراب می­آیند اما زنان در جای خویش نان و شراب را دریافت می­کنند. نان (که بدن مسیح دانسته می­شود) توسط شخص کشیش در دهان افراد گذاشته می­شود و شراب (که خون مسیح تلقی می­شود) نیز توسط قاشق در دهان افراد ریخته می­شود.[27]

 

ساختار کلیسایی

چنانکه گفتیم، این کلیسا جزء کلیساهای ارتدوکس است و از جهت سلسله مراتب روحانی همانند دیگر کلیساهای ارتدوکس است. درجات مقدس روحانی در این کلیسا شامل پنج درجه است. قاری، کمک شماس، شماس[28]، کشیش و اسقف. نصب و تقدیس اسقفها همواره توسط پاتریارک انجام می­شود و دیگر مقامات توسط اسقفها منصوب می­شوند.[29]

از سال 1890 میلادی، این کلیسا بر اساس نظام دموکراتیک اداره می­شود. زمانی که پاتریارک[30] از دنیا می­رود سه راهب که سن آنان بالای پنجاه سال باشد توسط مردم عامی صاحب نفوذ، کاندیدا می­شوند که پاتریارک از میان این سه نامزد، انتخاب می­گردد. محل اقامت پاتریارک اسکندریه همواره در قاهره می­باشد.[31]

کلیسای قبطی صرف نظر از پاتریارک که  در قاهره ساکن است دارای 30 اسقف است که از این میان، 26 اسقف در مصر، دو اسقف در سودان، یک اسقف در قدس و یک اسقف در اتیوپی است.[32]

 

کلیسای قبطی در عصر حاضر

این کلیسا در قرن بیستم روابط خویش را با کلیسای کاتولیک آغاز کرد. در همین راستا این کلیسا در زمان رهبری پاتریارک کیرلس ششم، ناظرانی را به شورای دوم واتیکان فرستاد. پاتریارک کیرلس ششم در سال 1971 از دنیا رفت و پاتریارک "شنوده سوم" به جای او بر مسند زعامت اقباط مصر نشست. او نیز راه سلف خویش را ادامه داد و در سال 1973 میلادی به دیدار پاپ پل ششم در رم رفت و در این زمان بود که بیانیه مشترکی از سوی این دو کلیسا صادر گردید که به نزدیک­تر شدن و بهبود روابط این دو کلیسا کمک کرد. در پی درگیری­های طوائف مصری و اغتشاشاتی که در سال 1981 در مصر بروز کرد، انور سادات حاکم وقت مصر، زعامت پاتریارک بر اقباط مصر را رد کرده و به همین دلیل، پاتریارک شنوده، مجبور شد تا به یکی از دیرهای صحرایی عزیمت کند. اما در زمان حسنی مبارک و در سال 1985 دوباره به او جواز بازگشت به قاهره داده شد و از آن زمان تا کنون او رهبری اقباط مصر را بر عهده دارد.[33]

 

کلیسای کاتولیک قبطی

گرچه عنوان کلیسای قبطی به طور کلی ناظر به کلیسای ارتدوکس قبطی بوده است اما گروه اندکی از مسیحیان این کشور نیز با عنوان کاتولیک­های قبطی شناخته می­شوند.

کلیسای کاتولیک قبطی (کاتولیک شرقی)[34] کلیسایی است که در اثر تلاش شورای فلورانس در سال 1439 میلادی برای متحد ساختن مسیحیان قبطی با مقر رم پدید آمد. نماینده پاتریارک قبطی­ها سند این شورا را در سال 1442 امضا کرد اما این عمل وی از سوی رهبران این کلیسا مورد پذیرش قرار نگرفت و از این زمان به بعد شاخه­ای از مسیحیت قبطی با عنوان کاتولیک قبطی پدید آمد.[35]

--------------------------------------------------------------------------------

[1] تصمیماتی که در شورای کالسدون در سال 451 میلادی اتخاذ گردید.

[2] در ادامه به اتهام مونوفیزیت­بودن قبطی­ها و رد این دیدگاه از سوی آنان خواهیم پرداخت.

[3] مولند، اینار؛ جهان مسیحیت؛ ترجمه محمد باقر انصاری و مسیح مهاجری، انتشارات امیر کبیر، 1381ه‏ش، چاپ دوم، ص 82

[4] Egyptian Church

[5] Coptic Orthodox

[6] Britannica Encyclopedia of World Religions, (Encyclopedia Britannica INC, 2006), p.263

[7]  Parry, Ken (ed.), The Blackwell companion to eastern Christianity, (Blackwell, 2007, 1st ed.), p.96

[8] K. Flinn, Frank, Encyclopedia of Catholicism, (Facts on File, New York, 2007), p.190

[9] Dioscorus

[10] New Catholic Encyclopedia, (Gale, 2003, 2nd ed.), vol.4 , p.252

[11] K. Flinn, Frank, Encyclopedia of Catholicism, (Facts on File, New York, 2007), p.190

[12] Britannica Encyclopedia of World Religions, (Encyclopedia Britannica INC, 2006), p.263

[13] Frumentius

[14] Gordon Melton, J., Encyclopedia of American Religions, (Gale, 2003, 7th ed.), p.57

[15] Cross, F. L. (ed.), The Oxford dictionary of the Christian Church, (Oxford, 1997, 3rd ed.), p.566 and Britannica Encyclopedia of World Religions, p.336

[16] یستیم، المطران میشیل و دیک، الأرشمندریت اغناطیوس؛ تاریخ الکنیسة الشرقیة و أهم أحداث الکنیسة الغربیة؛ بیروت، منشورات المکتبة البولسیة، الطبعة الثالثة، 1991م، ص 351

[17] K. Flinn, Frank, Encyclopedia of Catholicism, (Facts on File, New York, 2007), p.191

[18] K. Flinn, Frank, Encyclopedia of Catholicism, (Facts on File, New York, 2007), p.190

[19] Britannica Encyclopedia of World Religions, (Encyclopedia Britannica INC, 2006), p.263

[20] Parry, Ken (ed.), The Blackwell companion to eastern Christianity, (Blackwell, 2007, 1st ed.), p.105

[21] the nature of the incarnate word

[22] K. Flinn, Frank, Encyclopedia of Catholicism, (Facts on File, New York, 2007), p.190

[23] Parry, Ken (ed.), The Blackwell companion to eastern Christianity, (Blackwell, 2007, 1st ed.), p.104

[24] Britannica Encyclopedia of World Religions, (Encyclopedia Britannica INC, 2006), p.263

[25] مولند، اینار؛ جهان مسیحیت؛ ترجمه محمد باقر انصاری و مسیح مهاجری، انتشارات امیر کبیر، 1381ه‏ش، چاپ دوم، ص 82

[26] Parry, Ken (ed.), The Blackwell companion to eastern Christianity, (Blackwell, 2007, 1st ed.), p.112

[27] Parry, Ken (ed.), The Blackwell companion to eastern Christianity, (Blackwell, 2007, 1st ed.), p.113

[28] deacon

[29] Parry, Ken (ed.), The Blackwell companion to eastern Christianity, (Blackwell, 2007, 1st ed.), p.112

[30] patriarch

[31] Britannica Encyclopedia of World Religions, (Encyclopedia Britannica INC, 2006), p.263

[32] یستیم، المطران میشیل و دیک، الأرشمندریت اغناطیوس؛ تاریخ الکنیسة الشرقیة و أهم أحداث الکنیسة الغربیة؛ بیروت، منشورات المکتبة البولسیة، الطبعة الثالثة، 1991م، ص 351

[33] یستیم، المطران میشیل و دیک، الأرشمندریت اغناطیوس؛ تاریخ الکنیسة الشرقیة و أهم أحداث الکنیسة الغربیة؛ بیروت، منشورات المکتبة البولسیة، الطبعة الثالثة، 1991م، ص 352

[34] COPTIC CATHOLIC CHURCH (EASTERN CATHOLIC)

[35] New Catholic Encyclopedia, (Gale, 2003, 2nd ed.), vol.4 , p.255

به نقل از پژوهشگاه باقر العلوم علیه السلام-نویسنده: توحیدی


برچسب ها: کلیسای قبطی ، پاتریارک ، مصر ،

generic levitra
جمعه 20 مهر 1397 01:32 ق.ظ

Thank you. Plenty of material!

levitra online levitra online levitra 10 mg prezzo levitra 20 mg levitra 20mg levitra 20 mg buy 10 mg levitra levitra 10 mg kopen levitra 20 mg bayer prezzo generic levitra
Buy cialis online
سه شنبه 10 مهر 1397 02:28 ب.ظ

You actually revealed this well!
cialis billig cialis authentique suisse cialis generika in deutschland kaufen cialis taglich cialis daily dose generic discount cialis cialis for daily use generico cialis mexico cialis taglich canadian drugs generic cialis
buy cialis online without a prescription
یکشنبه 8 مهر 1397 09:19 ق.ظ

Incredible all kinds of great info.
cialis generic generic cialis 20mg tablets acheter cialis meilleur pri cialis dosage recommendations costo in farmacia cialis buy cialis online legal cialis generico in farmacia non 5 mg cialis generici chinese cialis 50 mg generic cialis at walmart
buy tadalafil no prescription
شنبه 7 مهر 1397 10:06 ق.ظ

You definitely made your point!
cialis online cialis 10mg prix pharmaci cialis 50 mg soft tab tadalafil generic cialis australian price cialis 100mg suppliers cialis 20 mg cut in half generic cialis at walmart buy online cialis 5mg prescription doctor cialis
http://viagrayosale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 11:45 ب.ظ

With thanks! A lot of postings!

cialis generico tadalafil 5mg cialis uk trusted tabled cialis softabs try it no rx cialis prescription doctor cialis precios de cialis generico overnight cialis tadalafil cialis y deporte cialis uk next day
http://viagravipsale.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 08:38 ب.ظ

Thank you. Lots of postings!

tadalafil cialis et insomni try it no rx cialis dosagem ideal cialis sialis india cialis 100mg cost cialis farmacias guadalajara enter site 20 mg cialis cost cialis kaufen bankberweisung ou acheter du cialis pas cher
K SA
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:31 ب.ظ
Its ⅼike you read mʏ mind! Youu ɑppear
to қnow a lot aƅoսt this, like you wrote thе book in iit
or something. I tһink tһat yoս cаn do with some
pics tо drive the message home a littⅼe bit, but instead of that, thiѕ іs great blog.A fantastic гead.

I will certaіnly Ьe back.
cialisyoues.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 10:51 ق.ظ

You've made your position extremely effectively!!
cialis 5mg billiger cuanto cuesta cialis yaho prezzo di cialis in bulgaria order generic cialis online viagra or cialis cialis prices acquisto online cialis cialis alternative cialis name brand cheap look here cialis cheap canada
http://canadianpharmacyonli.com/
چهارشنبه 14 شهریور 1397 02:29 ق.ظ

Nicely expressed truly! !
canadianpharmacy canadian medications 247 canada medications information best canadian pharmacies online online drug store canadian pharmaceuticals online pharmacy canada online prescriptions canadian pharmaceuticals online canadianpharmacy pharmacy canada online prescriptions
viagra 20 mg
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:44 ق.ظ

Cheers. Lots of postings.

how to get viagra prescription online buy viagra tesco online viagra without prescription buy viagra online no prescription buy genuine viagra online viagra online pharmacy usa buy viagra online safely sildenafil tablets online rx pharmacy viagra viagra buy online uk
http://eddrugsgeneric.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:11 ق.ظ

Cheers. Lots of forum posts!

acheter du cialis a geneve order a sample of cialis acquistare cialis internet cialis en mexico precio buying brand cialis online cialis 5mg prix cialis 20 mg cost miglior cialis generico chinese cialis 50 mg cialis 5 mg
http://cialisiv.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 03:37 ب.ظ

Many thanks, I appreciate this!
cialis online we recommend cheapest cialis cost of cialis cvs online cialis buy cialis online legal warnings for cialis non 5 mg cialis generici cialis preise schweiz 5 mg cialis coupon printable cialis daily dose generic
Сialis
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:40 ب.ظ
Terrific article! That is the kind of info that are meant to be shared across the internet.
Disgrace on the search engines for not positioning this put up higher!
Come on over and consult with my web site .
Thank you =)
viagra canada
سه شنبه 23 مرداد 1397 05:05 ق.ظ

You actually stated this perfectly.
buy viagra online with a prescription sildenafil and viagra buy viagra canada pharmacy usa online buy cheap viagra online uk how to order viagra viagra no rx vaigra buying viagra on line cheap viagra prescription
Cialis pills
دوشنبه 22 مرداد 1397 08:50 ب.ظ

Great forum posts. Thank you.
cialis sicuro in linea opinioni cialis generico cialis patent expiration recommended site cialis kanada cialis generique acheter du cialis a geneve click here cialis daily uk tesco price cialis cialis official site cialis generika in deutschland kaufen
Rob
چهارشنبه 23 خرداد 1397 11:58 ق.ظ
You can сertainly ѕee your enthusiasm wіthin the worк yоu wrіte.
The arena hopes for eᴠеn more passionate writers
likke ʏoս wһo aгe not afrad tο mention һow tһey bеlieve.

Αll tһe timе follow yoᥙr heart.
Cialis 20 mg
دوشنبه 7 خرداد 1397 07:10 ق.ظ

Kudos! Lots of advice.

generic cialis pro cialis dosage amounts tadalafil only here cialis pills cialis en mexico precio link for you cialis price free cialis cialis coupon cialis australian price the best choice cialis woman
Eyelashes Ticker
سه شنبه 25 اردیبهشت 1397 12:56 ب.ظ
It's really a nice and helpful piece of information. I'm satisfied
that youu just shared this helpful info wth us.
Please stay us informed like this. Thanks for sharing.
Jacelyn
یکشنبه 23 اردیبهشت 1397 06:22 ب.ظ
Howdy! Quick question that's cokpletely off topic. Do you know how to
make your site mobile friendly? My web site looks weeird when browsing
from my iphone. I'm trying to find a theme or plugin that might bee able to correct
this issue.If you have any suggestions, please share.
Appreciate it!
Buy cialis online
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 07:46 ق.ظ

Kudos, Helpful stuff.
cialis from canada generic cialis tadalafil cialis tadalafil online generic cialis cialis 10 doctissimo comprar cialis 10 espa241a cialis generic tadalafil buy comprar cialis 10 espa241a cialis kaufen cialis generico postepay
Cialis online
جمعه 7 اردیبهشت 1397 10:11 ب.ظ

You revealed this terrifically.
does cialis cause gout prices on cialis 10 mg cialis diario compra cialis for sale precios cialis peru cialis professional yohimbe cialis manufacturer coupon cialis ahumada sublingual cialis online only now cialis for sale in us
Viagra uk
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 01:11 ب.ظ

You reported that wonderfully!
buy viagra tablets how can i get viagra online pharmacy order online buy viagra uk without prescription buy viagra mexico buy genuine viagra viagra online prices viagra dosage order online pharmacy generic viagra pharmacy
getroman.com
جمعه 24 فروردین 1397 04:22 ق.ظ
I know this if off topic ƅut I'm loοking int᧐ starting my ߋwn blog аnd wwas curious what
ɑll is needed to get set սр? I'm assuming һaving а blog like ʏourѕ
woսld cost а pretty penny? I'm not very internet smart ѕo
I'm not 100% certain. Аny suggestions or advice ᴡould be
greatly appreciated. Thank yοu
viagra super active online
پنجشنبه 23 فروردین 1397 12:45 ب.ظ
Asking questions are tгuly gooⅾ tһing if үou are not understanding ѕomething ⅽompletely, еxcept thiѕ paragraph ցives pleasant understanding
even.
buy lumigan online usa
پنجشنبه 9 فروردین 1397 02:39 ب.ظ
Fantastic site. Lots of useful information here. I'm sending it to a few buddies ans also sharing in delicious.
And of course, thank youu on your effort!
mezo
دوشنبه 6 فروردین 1397 09:23 ب.ظ
I need to to thank yοu foor this great read!! I dеfinitely
loved every ⅼittle bit ᧐f it. Ӏ have got үou
saved as a favorite tо lօok at new struff уou
post…
Buy cialis online
شنبه 4 فروردین 1397 03:42 ق.ظ

Very good stuff. Thanks.
order generic cialis online cialis efficacit generic low dose cialis cialis flussig brand cialis nl cialis lilly tadalafi acquistare cialis internet overnight cialis tadalafil cialis generico generic cialis with dapoxetine
Generic cialis
دوشنبه 28 اسفند 1396 09:01 ق.ظ

Incredible loads of very good advice.
prices on cialis 10 mg low cost cialis 20mg click now cialis from canada cialis wir preise cialis daily viagra cialis levitra usa cialis online achat cialis en suisse cialis mit grapefruitsaft cialis tablets australia
How can we increase our height?
سه شنبه 17 مرداد 1396 05:36 ق.ظ
Paragraph writing is also a excitement, if you know after
that you can write or else it is complex to write.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 08:33 ق.ظ
Hey there are using Wordpress for your site platform? I'm new to the blog world but I'm trying to get started and set up my own. Do
you need any html coding expertise to make your own blog?
Any help would be greatly appreciated!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30